Van man tot vrouw tot….
Van man tot vrouw tot….
Borsten of geen borsten, testosteron of oestrogeen. Een vrouwenlichaam is niet hetzelfde als een mannenlichaam, en het vrouwenbrein is niet hetzelfde als het mannenbrein. Veel van het wetenschappelijk onderzoek is gebaseerd op het mannelijk geslacht maar hoe zit het met vrouwen, of wat als jij je een ander gender voelt? De Alliantie Gender en GGZ heeft hier onderzoek naar gedaan, en organisaties onderzoeken de EPD mogelijkheden.
Men kan verschillen in de manier waarop ze een psychische aandoening ontwikkelen; de manier waarop ze er hulp voor zoeken en bepaalde psychische aandoeningen kunnen zich bij een geslacht anders manifesteren dan bij het ander. Bij de normering wordt er met een reden gecorrigeerd voor sekse. Als diagnostici besluiten anders te corrigeren voor geslacht op basis van gender, wat zegt deze score dan? En wanneer mag je hiervan afwijken? Als iemand al langere tijd van mening is geen man/vrouw te zijn, of als men de transitie naar een ander gender heeft gemaakt? Een negatief klimaat voor seksuele- en gender-minderheden beperkt de mogelijkheden zichzelf te kunnen zijn. Dit kan dan weer leiden tot uitsluiting, ongelijkheid en allerlei psychologische problemen (Van Beusekom en Kuyper, 2018).
Samenwerkingen
Eerder dit jaar is Alliantie Gender en GGZ ontstaan om deze verschillen aan te pakken. De alliantie pleit voor meer gendersensitief wetenschappelijk onderzoek en onderwijs door nauwe samenwerking tussen alle betrokken instanties. MIND Landelijk Platform Psychische Gezondheid heeft in samenwerking met belangenorganisatie WOMEN Inc. onderzoek gedaan naar de rol van genderverschillen in de geestelijke gezondheidszorg (MIND & WOMAN Inc., 2021). Zie hieronder een aantal interessante cijfers uit het rapport.
Interessante cijfers uit het onderzoek
44% van de ondervraagden heeft meerdere diagnoses gehad. Zo blijkt dat bijvoorbeeld autisme bij vrouwen vaak wordt gediagnosticeerd als een borderline persoonlijkheidsstoornisstoornis. En dat het bij mannen langer duurt voor er aan seksueel misbruik wordt gedacht, omdat dit eerder bij vrouwen wordt verwacht.
1/3 heeft voorkeur voor een behandelaar van eigen sekse of gender. Met name vrouwen geven deze voorkeur, zeker als er sprake is van negatieve ervaringen met mannen. Ook zijn er mensen die hun gender niet openlijk durven te bespreken met de hulpverlener, zoals transpersonen, omdat ze bang zijn voor een negatieve reactie. Mannen zeggen behoefte te hebben aan meer mannelijke hulpverleners in de ggz.
56% heeft zorg gemeden of is met de behandeling gestopt. Dit kan zijn vanwege schaamte voor hun gender of stereotype zoals ‘echte mannen hebben geen hulp nodig’ en ‘vrouwen zijn gewoon emotioneler’. Merendeels zijn dit mensen die zich niet (alleen) als man of vrouw identificeren.
Deze verkenning laat zien dat sekse- en genderverschillen een belangrijke rol spelen in de geestelijke gezondheidszorg. De beste oplossing voor nu is om pas af te wijken van normgroep als dit wetenschappelijk onderbouwd is of als er genderneutrale normgroepen zijn. Meer onderzoek is noodzakelijk naar de invloed van biologische, psychosociale en maatschappelijke factoren van sekse en gender, niet alleen voor het juist diagnosticeren en behandelen van de cliënt maar ook voor gelijke behandeling in de samenleving.
Bronnen
Beusekom, G. van en L. Kuyper (2018). LHBT-monitor 2018. De leefsituatie van lesbische, homoseksuele, biseksuele en transgender personen in Nederland. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau.
MIND & WOMAN Inc. (3 februari 2021). Rapportage Gender en GGZ; Verkenning sekse- en gender verschillen in de geestelijke gezondheid. Online congres Gender en GGZ.
Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP) (z.d.). Nieuwe Alliantie Gender en GGZ gelanceerd. Geraadpleegd op 27 oktober 2022 van https://www.nvvp.net/website/nieuws/2021/nieuwe-alliantie-gender-ggz-gelanceerd
Nieuwe analyses cancellation tasks metrisquare op NVN jubileummagazine
In dit proTEST:
- Jubileummagazine 12,5 jaar Metrisquare BV
- Nieuwe analyses klassieke doorstreeptaken in DigiDiag
- Metrisquare en ANDI op NVN conferentie 26 november
Jubileummagazine 12,5 jaar Metrisquare
In het kader van Metrisquare’s 12,5 jarig jubileum zijn er tientallen betrokken psychologen geïnterviewd over hun ontwikkelingen en ervaringen rondom Metrisquare. Deze bijdragen zijn gebundeld tot een jubileummagazine van 96 pagina’s dat digitaal én op papier wordt uitgegeven.
Een kijkje in de inhoudsopgave:
- Digitaal (neuro-)psychologisch onderzoek op afstand
- Nieuwe kijk op metingen: ANDI normen en multivariate vergelijkingen
- Het succes van de Emotion Recognition Task
- Topsporters testen op hersenletsel
- Online testotheek: Netflix voor psychologen
- Puzzels, reistips & DIY’s
Geïnteresseerden kunnen hier hun magazine aanvragen:
Nieuwe analyses voor doorstreeptaken
Kwalitatieve bevindingen meetbaar gemaakt. Beschikbaar in DigiDiag
Neuropsychologisch onderzoek levert niet alleen een berg metingen op, maar ook een schat aan andere informatie die soms moeilijker te kwantificeren is. Een taak die met enige vrijheid voor invulling wordt aangeboden, zoals een doorstreeptaak, levert immers allerlei gedrag op dat de basis kan vormen voor de beeldvorming over eventuele stoornissen.
Kwantificering uit onderzoek Ten Brink et al.
Met haar expertise op het snijvlak van psychodiagnostiek en ICT werkt Metrisquare graag mee aan het optimaal ondersteunen bij een dergelijk onderzoek. Recentelijk vroeg Koninklijke Visio om een oplossing te digitaliseren voor het kwantificeren van de zoekstrategie en efficiëntie van het zoekgedrag in de Bells Cancellation Test. Deze metingen lijken in eerste instantie eerder kwalitatief van aard, maar kunnen toch kwantitatief uitgedrukt worden. De oplossing is gebaseerd op het onderzoek van Ten Brink et al. (2015) dat werd gepubliceerd in the Journal of Neuropsychology. Ten Brink et al. gebruikten tools die zijn omschreven in een abstract van Dalmeijer et al. (2014).
Dit zijn de nieuwe metingen
Met het DigiDiag testsysteem wordt de Bells Cancellation digitaal, op een tablet met stylus afgenomen. Ommissies, perseveraties, Center of Cancellation, aantal juist per kolom, responstijd per target en totale tijd werden al volledig automatisch vastgelegd door het systeem toen de taak gedigitaliseerd werd voor het onderzoek van Vaes et al. (2015). Het zoekpatroon was tot nu toe alleen zichtbaar in een afbeelding en werd handmatig door de proefleider beoordeeld. Nu zijn de volgende metingen toegevoegd:
- Standardised Angle (SA): Verticale en horizontale lijnen in het zoekpatroon leveren een hogere score op dan schuine lijnen.
- BestR: Een meting op basis van de correlaties tussen de rang van de doorgestreepte stimulus en de X resp. Y positie.
- Intersections: Het aantal doorkruisingen in de lijnen van het zoekpatroon.
Normgegevens voor deze nieuwe variabelen zullen volgend jaar door Koninklijke Visio verzameld worden.
Voorbeeld
In bovenstaande afbeeldingen zie je links een voorbeeld van een zoekpatroon dat als efficiënt zou worden bestempeld. Het krijgt dan ook een BestR=0,98 en SA=0,62. Het patroon rechts laat heel wat omissies zien en het Center of Cancellation ligt verder naar rechts. Daarnaast is de zoekstrategie ook minder efficiënt: er zijn meer schuine lijnen, het zoekpatroon is chaotischer en er zijn meer doorkruisingen in de zoeklijnen. Nu geldt BestR=0,80 en SA=0,48. Interessant is dat er zoekpatronen mogelijk zijn die een relatief goede SA waarde laten zien, maar een lage BestR, bijvoorbeeld wanneer iemand een spiraalvormig zoekpatroon heeft.
Toepasbaar op elke doorstreeptaak
Dit concept is toepasbaar voor elke doorstreeptaak. Door klassieke taken te digitaliseren kunnen ze mee ontwikkelen in de tijd en nieuwe metingen geven. Meer weten over de Bells Cancellation of andere digitale doorstreeptaken? Kijk dan op Visuospatieel Neglect Testbatterij (VNT) – Metrisquare of DiaNAH Testbatterij – Metrisquare.
Metrisquare & ANDI op NVN conferentie 26 nov.
Fijn dat we even je aandacht hebben! Op vrijdag 26 november 2021 organiseert de Nederlandse Vereniging voor Neuropsychologie (NVN) haar najaarsconferentie met als thema ”focus op aandacht”. Het evenement vindt zowel op locatie als online plaats. Metrisquare zal hier aanwezig zijn.
Kom naar de stand van Metrisquare & ANDI
Metrisquare biedt naast haar digitale testsysteem het Roermond Score Programma (RSP) aan voor het scoren van 283 psychologische paper-and-pencil tests. Dit programma wordt in november 2021 gekoppeld met het ANDI platform. Metrisquare en ANDI vieren de feestelijke start hiervan tijdens de NVN conferentie in een samengevoegde stand. We zijn hier samen om aan geïnteresseerden meer details te presenteren over de koppeling en een korting op deze uitbreidingsmodule te bieden.
NVN programma
Op het NVN zullen de volgende sprekers aanwezig zijn: prof. Stefan van der Stigchel, prof. Vicky Anderson, prof. Edward de Haan, prof. Nanda Lambregts-Rommelse, dr. Tim Ziermans en dr. Irene Huenges Wajer. Bekijk het programma op: https://nvneuropsy.nl/conferenties/najaarsconferentie-2021
RSP en ANDI normen, jouw opinie over digitale diagnostiek en cognitieve testbatterij voor kinderen: VSAD
In dit proTEST:
- Eerste steen gelegd: koppeling met ANDI
- Enquête: van pen-en-papier naar technologie
- Visuo-Spatial Abilities Diagnosis (VSAD) Testbatterij
Eerste steen gelegd: koppeling met ANDI normen
In 2021 wordt het Roermond Score Programma (RSP) uitgebreid met een module waarmee het mogelijk is om ook via ANDI (Advanced Neuropsychological Diagnostics Infrastructure) te scoren. Door de koppeling met ANDI krijgen psychologen de mogelijkheid om testdata van cliënten multivariaat te toetsen aan een grote en unieke database met normgegevens. De dataverbinding tussen RSP en ANDI is in mei gerealiseerd en wordt de komende maanden verder ontwikkeld.
Psychologen en diagnostici die geïnteresseerd zijn in de uitbreidingsmodule voor het scoren met ANDI, kunnen op de hoogte blijven via onderstaande knop.
Enquête: van pen-en-papier naar technologie
Het thema digitale diagnostiek heeft door de COVID-19 crisis een grote vlucht genomen. Wetenschappers en clinici ontfermen zich al langer over de mogelijkheden en voor- en nadelen van digitale (neuro-)psychologische diagnostiek. Neuropsycholoog en senior onderzoeker aan het Kenniscentrum Revalidatiegeneeskunde Utrecht dr. Tanja Nijboer en onderzoeksassistent Tom Biemans ontwikkelden een vragenlijst die ruimte biedt voor de meningen van verschillende experts over dit onderwerp.
Het invullen van de vragenlijst duurt ongeveer 10 à 15 minuten. De vragenlijst wordt voorgelegd aan mensen uit verschillende disciplines (o.a. ergotherapeuten, neuropsychologen, revalidatieartsen) die op dagelijkse basis te maken krijgen met cognitieve vraagstukken en daarvoor betrokken zijn bij neuropsychologische diagnostiek. Door het onderwerp te belichten vanuit een multidisciplinair perspectief wordt er geprobeerd zoveel mogelijk vakspecifieke kennis te verzamelen.
De vragenlijst is hier te vinden: van pen-en-papier naar technologie: een vragenlijst (uu.nl)
Of lees het LinkedIn bericht van Tanja Nijboer: https://www.linkedin.com/posts/tanja-c-w-nijboer-57a7014_vanuit-het-kenniscentrum-revalidatiegeneeskunde-activity-6804043014634262529-JvSh
Visuo-Spatial Abilities Diagnosis (VSAD) Testbatterij
Emilie Lacroix, Stéphanie Cornet, Naima Deggouj en Martin G. Edwards (Louvain-la-Neuve, België) publiceerden recent een artikel over de ontwikkeling en validatie van een nieuwe testbatterij (VSAD) beschikbaar via het Metrisquare platform. De VSAD evalueert het visuospatiale werkgeheugen, mentale rotatie, selectieve aandacht en de mogelijkheden voor oriëntatie op de ruimte.
De wetenschappers onderzochten 13 kinderen met een vestibulaire stoornis en 54 gezonde kinderen. De VSAD taken zijn speciaal ontwikkeld voor kinderen. De proefpersonen voerden de VSAD en klassieke papier-en-potlood neuropsychologische tests tweemaal uit binnen een periode van 1 maand.
Digitale taken afgenomen op tablet met stylus
Visuospatieel werkgeheugen: Parrot Tapping Task (Voorwaarts en achterwaarts)
Mentale rotatie: Blazon Task
Selectieve aandacht: Space Rocket Cancellation, House Cancellation, Cat Cancellation
Ruimtelijke oriëntatie: Maze
Klassieke paper-and-pencil taken
Visuospatieel werkgeheugen: Spatial Memory (Non-verbale WISC)
Mentale rotatie: Geometric Puzzles (NEPSY II)
Selectieve aandacht: Face Cancellation Task (NEPSY)
Ruimtelijke oriëntatie: LABY 5 – 12
De resultaten toonden een goede validiteit aan met sterke correlaties tussen het visuospatiale werkgeheugen, mentale rotatie en ruimte-oriëntatietests van de VSAD en klassieke tests.
Bekijk hier het volledige artikel: https://link.springer.com/article/10.3758/s13428-020-01432-1
Meer informatie over de testbatterij en onderzoeken van Emilie Lacroix vind je hier: https://www.emilie-lacroix.com/research
Online webinar test/hertest mei 2021, relatie slaap en werkgeheugen en procesdata verbal fluency
In dit proTEST:
- Online webinar test/hertest metingen RSP
- Onderzoek relatie slaap en werkgeheugen
- Procesdata Verbal Fluency voor diagnostiek
Online webinar test/hertest metingen RSP
Wanneer bij cliënten tests afgenomen zijn op meerdere meetmomenten kan er een test/hertest overzicht worden opgesteld. De module effectmonitoring van het Roermond Score Programma (RSP) is een generieke tool waarmee zulke overzichten kunnen worden gemaakt. Als team van RSP gaan wij actief met onze gebruikers in gesprek over actuele wensen voor het vernieuwen van deze module en ontvangen we graag input van clinici.
We zijn benieuwd hoe en waarvoor gebruikers effectmonitoring in de praktijk toepassen. Daarnaast staan we open voor input over de visualisatie van de metingen, zoals de indeling van tabellen en eventuele grafieken. Verder zijn we benieuwd naar de interesse in berekening van de Reliable Change Index (RCI) of vergelijkbare indicatoren.
We stemmen de uitbreiding van de module volledig op clinici af. Wil je graag namens je organisatie inbreng leveren voor de vormgeving en ontwikkeling van deze uitbreidingen? Dan kun je deelnemen aan ons online webinar waarin we in gesprek gaan met meerdere clinici van diverse ggz-instellingen in Nederland en Vlaanderen. Het webinar vindt plaats in mei 2021, de exacte datum wordt nog bekend gemaakt.
Aanmelden kan via onderstaande button.
Onderzoek naar relatie slaap en werkgeheugen
Jeanette van Schaik, student klinische neuropsychologie aan Radboud Universiteit Nijmegen, onderzoekt de relatie tussen slaap en het functioneren van het werkgeheugen. Het onderzoek heeft een focus op slaapduur, slaapkwaliteit en wisselingen in slaaptijden. Haar verwachting is dat een slaapduur van 7 à 8 uur, een hoge slaapkwaliteit en weinig wisselingen in slaaptijden, samengaan met een optimaal functioneren van het werkgeheugen.
In het onderzoek maakt Jeanette gebruik van een testbatterij die in samenwerking met Marc Hendriks is ontwikkeld. Deze testbatterij is oorspronkelijk ontwikkeld voor diagnostiek rondom hersenletsel bij (top) sporters. Deze testbatterij bevat diverse tests die een beroep doen op het werkgeheugen. De tests kunnen bovendien worden afgenomen via een internetverbinding op een computer of een iPad Pro.
Jeanette vertelt: ”Het werkgeheugen houdt informatie kort beschikbaar voor bewerking en gebruik, bijvoorbeeld bij het overnemen van een telefoon- of bankrekeningnummer of het maken van makkelijke rekensommen. Dit is relevant voor studenten, vanwege het directe verband met hun academische prestaties, maar ook voor heel veel taken in het dagelijkse leven. Daarom ben ik heel benieuwd naar de testresultaten, en erg blij met deze testbatterij. Dit maakt het voor mij aanzienlijk makkelijker om data te verzamelen.”
Deze periode onderzoeken zes studenten zo’n vijftig proefpersonen met elk een andere onderzoeksvraag. We zijn benieuwd naar de ervaringen van deze driehonderd proefpersonen en de onderzoeksresultaten.
Meer informatie over de sportbatterij vind je via deze link: www.metrisquare.nl/projecten/sport
Procesdata Verbal Fluency voor diagnostiek
Er vinden ontzettend veel gebeurtenissen plaats tijdens het uitvoeren van een psychologische test. Deze gebeurtenissen kunnen relevante data vormen. Wij noemen dit ‘procesinformatie’. Toch gaan vele data verloren omdat in praktijk niet alle metingen geregistreerd of verwerkt kunnen worden. Uiteindelijk wordt vaak alleen gekeken naar het eindproduct van de test, terwijl de procesinformatie een schat aan gegevens bevat die klinisch zeer relevant kan zijn.
Bij Metrisquare vinden we het belangrijk dat alle informatie die bij een testafname beschikbaar komt, ook effectief en optimaal kan worden ingezet. Directeur Ben Vaessen heeft recent op LinkedIn zijn idee geopperd over het meten van een Verbal Fluency taak: Bij een taak als deze zou het interessant kunnen zijn om niet alleen naar het product te kijken (aantal opgenoemde dieren) maar ook naar het proces. Een voorbeeld dat Ben noemde: hoeveel tijd zit er tussen elke respons en wat zie je als deze intervallen in het verloop van de tijd ziet?
Ideeën rondom Verbal Fluency
Diverse clinici lieten hun enthousiasme blijken en reageerden op deze LinkedIn post. Klinisch neuropsycholoog Esther van den Berg liet weten dat ze de verhouding van responsen tijdens de eerste 15 seconden versus de overige tijd mee neemt in de klinische boordeling. Ook psychodiagnostisch werker Anne Onnik vertelde dat hij zelf de minuut opdeelt in vier stukken van 15 seconden om inzicht te krijgen in het genereren van woorden. Hij zou het interessant vinden of bepaalde patiëntpopulaties hierin een profiel laten zien.
Klinisch neuropsycholoog Ineke Brands vroeg aan ons of het zou lukken om het aantal verschillende clusters van woorden te tellen. Ook is er interesse in het aantal woorden in een cluster en de time-to-switch naar een nieuw cluster. Een andere mogelijkheid zou volgens Ineke zijn om het aantal gegenereerde woorden af te kunnen zetten tegen het gewone spreektempo van een persoon, zoals je bij TMT en Stroop ook corrigeert voor motorische snelheid en basaal leestempo.
Mooi om te zien is dat er multidisciplinaire betrokkenheid is. Uit het perspectief van de opleiding Logopedie van Zuyd Hogeschool en Limburg Meet (LIME) vertelde Ruth Dalemans dat ze graag bijdraagt aan het onderzoek en er studenten bij zou willen betrekken.
Verder onderzoek
Clinici en onderzoekers die verder hierover van gedachten willen wisselen of reeds methodes, onderzoek of tools kennen die in dit kader interessant zijn, kunnen bijdragen aan de commentaren onder deze LinkedIn post. Is er interesse om meetinstrumenten te co-creëren zodat er nog effectiever kan worden omgegaan met informatie die er eigenlijk al is? Neem dan contact op met Ben Vaessen via contact@metrisquare.com.
Recente reacties